Vitaal platteland, natuurbeheer

Vitaal platteland, natuurbeheer & ontwikkeling natuurgebieden

Flevoland is drooggelegd als werkpolder. Rust bieden voor bewoners van onze dorpen en steden, kan met weinig budget gerealiseerd worden. Het kunstmatig creëren van trekpleisters voor groepen toeristen van buiten de provincie heeft voor JA21 Flevoland in het geheel geen prioriteit, en staat ook in contrast met de vanzelfsprekendheid dat je de natuur met rust moet laten.

Flevoland is per definitie door de mens gemaakt. De ruimte die daarbij ontstond wordt op basis van de ontwikkelende vraag ingericht. Het geforceerd inrichten van natuurgebieden, tegen exorbitante kosten is voor ons in het geheel geen prioriteit. Dat deze bedragen niet uit het budget van de provincie komt, maar uit die van niet-democratisch gekozen zelfsturende organen zoals Staatsbosbeheer geeft eerder reden tot zorg dan verlichting. Het dreigen dan houders van grote budgetten die de inrichting van de woon- en werkruimte van de Flevolanders bepalen, en niet de Flevolanders zelf. Daarentegen worden de Flevolanders wel opgezadeld met de ruïnes van mislukte ecologische experimenten, zoals het project met de grote grazers in de Oostvaardersplassen.

Oostvaardersplassen

De Oostvaardersplassen vormen een natuurgebied van zo'n 5600 ha tussen Almere en Lelystad in de Nederlandse provincie Flevoland. De Oostvaardersplassen zijn van internationaal belang als moerasgebied en overwinteringsgebied voor vogels. Het gebied is ruwweg in twee gedeelten te onderscheiden: een nat (ca. 3600 ha) en een droog (ca. 2000 ha) gedeelte. Er is de afgelopen jaren veel commotie geweest over het Wildbeheer van de dieren in de Oostvaardersplassen. Naar aanleiding hiervan is in 2018 het Rapport Commissie van Geel Oostvaardersplassen opgeleverd. Met behulp van dit rapport zal een Reset op het wildbeheer in het gebied moeten worden uitgevoerd. Dit is echter nog steeds niet afgerond. Als er geen structurele veranderingen worden doorgevoerd zullen we ieder jaar weer met exact dezelfde problemen zitten.

Standpunten

  • Het aantal dieren verminderen volgens de getallen van het rapport van Geel aangevuld met een Ecologische onderbouwing. Het belangrijkste is dat het aantal dieren in verhouding staat tot de draagkracht van het gebied.
  • Staatsbosbeheer moet een juridisch sluitend mandaat van de provincie krijgen.
  • De populatie aantallen moeten constant blijven.
  • De populatie aantallen moeten frequent worden gemonitord (m.b.v. drones in combinatie met AI software).
  • Er moet een goede en transparante communicatie plaatsvinden tussen belanghebbenden, de Provincie en Staatsbosbeheer.
  • Als de grote grazers populatie echt niet in de hand te houden is dan volledig weghalen en alleen als vogelgebied handhaven.
  • Maak een duidelijke keuze : Kan rewilding en het verbinden van natuurgebieden samengaan met toerisme?
  • Voor iedere oplossing moet duidelijk zijn wat de jaarlijkse exploitatiekosten zijn
  • Staatsbosbeheer moet ervoor zorgen dat de Oostvaardersplassen geen proeftuin worden
  • De eventuele oplossingen moeten zodanig beschreven worden dat deze in een referendum kunnen worden voorgelegd aan de bevolking van Flevoland

Nieuw Land

Op 1 oktober 2018 heeft de minister van LNV de status Nationaal Park toegekend aan de vier natuurgebieden Lepelaarplassen, Oostvaardersplassen, Markermeer en Marker Wadden. In vervolg hierop is gewerkt aan een gezamenlijke Concept Ontwikkelingsvisie. Volgens deze Concept Ontwikkelvisie (gerealiseerd door Francine Houben van Architectenbureau Mecanoo) zal het Nationaal Park Nieuw Land een enorme toeristische trekpleister worden voor Flevoland. De kosten hiervan zijn op ca. € 470 miljoen begroot over een periode van 20 à 25 jaar.

De financiële onderbouwing van de realisatie van Nieuw Land zoals geschetst in de Concept Ontwikkelvisie is echter verre van robuust.

Een aantal voorbeelden ter beeldvorming

  • Stevige opgave
    De eerste quote geeft al te denken: 'Het is de ambitie om het Nationaal Park Nieuw Land een stabiele financiële basis te geven. Dat is gezien de overige ambities een stevige opgave.'
  • Aantal bezoekers:
    In het oorspronkelijke Bidbook stond 1,5 miljoen bezoekers en dit is opgeschroefd naar 2 miljoen bezoekers gegaan. Er is echter geen onderbouwing van deze aantallen.
  • Inkomstenbronnen
    In de 'Ontwikkelingsvisie Nationaal Park Nieuw Land' zijn een aantal bijzondere inkomstenbronnen opgenomen zoals:
    • 'Bedrijven die zich met Nieuw Land willen associëren door een product met de naam Nieuw Land te gaan verkopen, moeten worden verplicht het merkrecht te vergoeden.'
    • 'Inkomsten uit bezoekerscentra, jacht, verkoop van vlees,natuurbegraven, rondleidingen, sportroutes, evenementen e.d. Deze mogelijkheden worden deels al benut. Echter, onderzoek van de WUR (Nationale Parken in transitie, 2016) maakt duidelijk dat dit type activiteiten vaak maar weinig opbrengt of verlieslatend is (dat laatste geldt bijvoorbeeld voor de bezoekerscentra)'
    • 'Er zijn ook mogelijkheden om de kosten te drukken. Nu al zijn veel vrijwilligers bij het natuurbeheer betrokken en participeren terreinbeheerders in reïntegratie- en werkgelegenheidsprojecten.' 
    • Zand uit het Markermeer (…) waardoor er gedurende een lange reeks van jaren een vulling van het fonds met gemiddeld zo’n € 25 miljoen per jaar ontstaat.

Standpunten

  • JA21 Flevoland is onder de indruk van de plannen van Francine Houben / van Architectenbureau Mecanoode maar is niet onder de indruk van de financiele onderbouwing. Zij zal dan ook aan de coalitie verzoeken om transparant naar de burgers van Flevoland te communiceren hoeveel geld de provincie in Nationaal Park Nieuw Land investeert. De uitrol van het plan Nationaal Park Nieuw Land zal stapsgewijs in ‘bouwstenen’ gaan. Het geld van de provincie moet goed besteed worden, dus wellicht zullen niet alle ‘bouwstenen’ uit het plan uitgevoerd gaan worden. Als er voor de uitvoering van een bouwsteen geld van de provincie nodig is, dan zal er een businesscase voor gemaakt worden. Bij iedere nieuwe stap zal de voortgang van voorgaande businesscases geëvalueerd worden.

Toerisme of toerisme bevordering is geen kerntaak van de provincie. Specifiek voor Flevoland is er juist behoefte aan werkgelegenheid is gebaseerd is op kennis en vaardigheden van organisaties verzameld in clusters. Toerisme is een laatste strohalm van gebieden die deze clusters niet (meer) hebben. Wij hechten dan ook weinig geloof aan de verhaaltjes dat het half miljard wat geïnvesteerd zou moeten worden in het project Nieuw Land, wel terugverdiend zal worden met het schenken van kopjes koffie aan het vermeend toestromende toerisme.

Recreatie op locatie daarentegen is van belang om een goede balans te vinden in wonen en recreatie van inwoners van Flevoland. Hierin heeft de provincie een rol voor de zorg voor het behoud van het flevolandse landschap, wat van oudsher verzorgd wordt door de agrarische gemeenschap.